Wskazówki dotyczące tworzenia kopii zapasowych
Pod pojęciem kopii zapasowej rozumie się zarówno proces kopiowania danych znajdujących się w systemie komputerowym na nośnik pamięci (który zazwyczaj jest przenośny) w celu ich trwałego (choć nie bezterminowego) przechowywania, jak i sam efekt tego procesu – czyli dane zapisane na nośniku. Kopia zapasowa nazywana jest również backupem lub kopią bezpieczeństwa. Proces przywracania tych danych określa się jako przywracanie danych lub restore.
Dlaczego tworzyć kopie zapasowe?
Kopia zapasowa służy ochronie przed utratą danych spowodowaną: uszkodzeniem sprzętu, kradzieżą, pożarem, zalaniem, przypadkowym lub celowym usunięciem albo nadpisaniem danych, a także błędami logicznymi w obrębie danych.
Od krótkoterminowego przechowywania danych (ograniczonego do jednego dnia, trzech lub nawet sześciu miesięcy) odróżnia się długoterminowa archiwizacja danych, która podlega innym regulacjom prawnym.
Przechowywanie kopii zapasowych powinno odbywać się w bezpiecznym miejscu, oddalonym od głównej infrastruktury IT.
Jedynym pewnym kryterium skutecznej kopii zapasowej jest potwierdzenie, że zabezpieczone dane można przywrócić w całości i w rozsądnym czasie. Z tego powodu należy regularnie przeprowadzać testy przywracania danych.
Obowiązek tworzenia kopii zapasowych wynika między innymi z przepisów prawnych dotyczących prawidłowego, przejrzystego i zabezpieczonego przed zmianami prowadzenia księgowości.
W przedsiębiorstwach tworzenie kopii zapasowych odbywa się zgodnie ze strategią tworzenia kopii zapasowych. W niej określa się:
Jak powinna być wykonywana kopia zapasowa.
Kto jest odpowiedzialny za tworzenie kopii zapasowych.
Kiedy powinny być wykonywane kopie zapasowe.
Jakie dane powinny być zabezpieczone (objęte kopią zapasową).
Jakiego nośnika danych należy używać.
Gdzie kopie zapasowe powinny być bezpiecznie przechowywane
Jak zabezpieczyć kopie zapasowe przed kradzieżą danych (np. poprzez szyfrowanie)
Jak długo należy przechowywać kopie zapasowe
Kiedy i jak należy sprawdzać możliwość przywrócenia danych z kopii zapasowych
Jaka strategia tworzenia kopii zapasowych ma być stosowana, np. pełna kopia zapasowa w weekendy oraz kopie przyrostowe lub różnicowe w dni powszednie o północy
Firma IN-Software zaleca wykonywanie kopii zapasowych codziennie, a minimum raz w tygodniu. Do zabezpieczenia danych warto korzystać z kilku nośników, dzięki czemu w razie uszkodzenia lub zgubienia jednego z nich, pozostałe kopie będą nadal dostępne. W razie pytań dotyczących tworzenia kopii zapasowych prosimy o kontakt z administratorem sprzętu.
Ważne aspekty dotyczące tworzenia kopii zapasowych
Regularność
Kopie zapasowe powinny być wykonywane w regularnych odstępach czasu. Częstotliwość zależy od zastosowania. Miesięczne tworzenie kopii danych na prywatnym komputerze może być wystarczające, podczas gdy w środowiskach produkcyjnych zazwyczaj wymagane są codzienne kopie zapasowe danych produkcyjnych. Regularność zwiększa niezawodność procesu przywracania danych.
Aktualność
Aktualność kopii zapasowych zależy od liczby zmian w danych. Im częściej ważne dane ulegają zmianom, tym częściej powinny być wykonywane kopie zapasowe.
Przechowywanie
Kopie zapasowe firm zawierają między innymi tajemnice przedsiębiorstwa oraz dane osobowe i muszą być chronione przed nieuprawnionym dostępem. Kopie zapasowe powinny być przechowywane w innym miejscu niż infrastruktura IT. Odległość między miejscem przechowywania kopii a chronionymi danymi powinna być na tyle duża, aby ewentualna katastrofa (pożar, trzęsienie ziemi, powódź itp.) dotykająca infrastrukturę IT nie zagrażała zabezpieczonym danym.
Ciągłe sprawdzanie kompletności i integralności
Tworzenie kopii zapasowych oraz strategia tworzenia kopii muszą być regularnie sprawdzane i dostosowywane. Czy dane zostały naprawdę w całości zabezpieczone? Czy stosowana strategia jest spójna? Czy kopie zostały wykonane bez błędów?
Regularne sprawdzanie możliwości przywrócenia danych
Przywrócenie danych musi być możliwe w określonym czasie. W tym celu procedura przywracania danych musi być odpowiednio udokumentowana, a niezbędne zasoby (personel, nośniki, napędy taśmowe, miejsce na dyskach docelowych) muszą być dostępne.
Kopie zapasowe powinny być wykonywane automatycznie
Ręczne tworzenie kopii zapasowych może być podatne na błędy ludzkie.
Wykonanie dwóch kopii zapasowych
Wykonanie dwóch kopii zapasowych danego zbioru danych zwiększa niezawodność przywracania danych, minimalizując skutki nagłych zdarzeń, takich jak pożar czy inne przypadkowe uszkodzenia fizyczne.
Stosowanie standardów
Stosowanie standardów ułatwia przywracanie danych.
Typy nośników danych
Kopie zapasowe można wykonywać na systemach opartych na dyskach twardych, takich jak taśmy magnetyczne (np. DLT, LTO) o dużej pojemności, dyski twarde lub nośniki optyczne WORM, takie jak CD-R, DVD-R i podobne formaty. Alternatywnie można także korzystać z kopii zapasowych wykonywanych przez sieć oraz zdalnych kopii zapasowych.
Kompresja danych
Kompresja danych może oszczędzać miejsce na nośnikach, jednak zależy to od stopnia kompresowalności danych. Nowoczesne napędy DLT/LTO automatycznie kompresują dane podczas tworzenia kopii zapasowej. Dane nie skompresowane mogą być jednak łatwiejsze do przywrócenia.
Okno czasowe
Procesy tworzenia kopii zapasowych mogą wymagać długiego czasu na ukończenie, co w środowiskach produkcyjnych może powodować problemy, takie jak zakłócenia w transferze danych lub ograniczony dostęp do systemu. Kompresja danych również może wpływać na czas trwania tworzenia kopii zapasowej.
Dobre strategie awaryjne są bardzo ważne, ponieważ w sytuacjach kryzysowych istotne jest zachowanie spokoju, jasne myślenie i odpowiednie działanie. Korzystanie z list kontrolnych, które zostały opracowane z myślą o poważnych sytuacjach, pomaga uniknąć niepotrzebnego zdenerwowania.
Ekonomiczna opłacalność tworzenia kopii zapasowych (koszty odzyskania danych bez kopii zapasowej) musi być w rozsądnej proporcji do nakładów ponoszonych na ich tworzenie.